Endüstrideki birleşmelerle fazlasıyla ilgileniyorum. Kendimi bu iki seçenek arasında sıkışmış hissettim,” diyor Alperin. Bu durum onun canını sıkmış çünkü kendilerinin geliştirdiği eski ERP sistemi yeterli esnekliği sağlamıyor. Bunun nedeni de uygun bir veritabanı etrafında kurulmamış olması. Bununla birlikte, Vertex diğer firmaları satın aldığında veya yeni müşterilerle entegrasyona gitmesi gerektiğinde özelleştirme hayati bir ihtiyaç halini almış. “Esnekliğimiz yüzündne büyüyebildik,” diyor Alperin. Bu büyümeyi riske atmak istemiyor.

Bu yüzden Alperin bir açık kaynak ERP paketi olan Compiere kullanmayı seçmiş ki bu sayede bir satıcının değişen önceliklerine maruz kalmayacaklar. “En önemli motivasyon kendi kaderimizi kontrol edebilme yeteneğiydi,” diye konuşuyor.

Aplerin, orta ölçekteki pazarın birçok CIO’suyla aynı arzuyu paylaşıyor; maliyet ve esneklik sebeplerinden ötürü gün geçtikçe bunların daha çoğu açık kaynak ERP’ye yöneliyor.

Özel Form
Açık kaynak bu örnek için önemli bir seçenek. Genellikle, ERP satıcıları küçük işletmeler için olduğu gibi kullanabilecekleri paket uygulamalar sunuyor; bunlar nispeten az ya da hiçbir IT yatırımı gerektirmiyor. Teknolojik kaynakların kıt olduğu ortamlar için bu mantıklı bir yaklaşım. Ancak küçük firmaların hatırı sayılır bir bölümü özel ticari ihtiyaçlarını karşılamak üzere uygulamaların özelleştirilebilmelerine gereksinim duyuyor; aynı büyük işletmelerde olduğu gibi, diyor Forrester Research’den kurumsal uygulamalar başkan yardımcısı Paul Hamerman.

“Çok çeşitli ihtiyaçlar var. Bazı firmalar, onlara doğal bir esneklik kazandıracak, kendi faaliyetlerine göre şekillendirebilecekleri bir sistem istiyor. Ve açık kaynak işte bu özelleştirilebilme esasına göre tasarlanmış.” diye ekliyor.

Ve özelleştirme astronomik maliyetler olmaksızın gerçekleştirilebiliyor. Alperin’in durumunda, ilk önce yıllardır çalıştığı bir sistem entegratöründen, Transitional Data Services’dan (TDS) özel bir ERP uygulaması geliştirmesini istemiş. Alperin, doğrudan kontrol edebileceği, ticari yazılımların özelleştirilmiş bir versiyonuna tekabül eden bir ERP sistemi istiyordu. Ancak TDS hem para hem de zaman tasarrufu sağlayacak bir seçenek sundu: Vertex’in yeni ERP uygulamasını açık kaynak Compiere projesi üzerinde kurmak. “Onlar, temel alınabilecek açık kaynaklı bir seçenek varken tüm kodları sıfırdan yazmanın anlamsız olduğunu söylediler. Böylelikle ihtiyaç duyulan kodlamada yüzde 30 ila 50 oranında tasarruf sağlanabilecekti,” diyor Alperin.

Sonuçlar? Alperin şu anda açık kaynak kodun içine derinlemesine girerek işle ilgili ihtiyaçlarını hızlı bir biçimde yerine getirebiliyor. “Kendi programlama ekibimiz var ve müşterilerimizin ihtiyaçlarına göre servislerimizi özelleştirme yeteneğine sahip olmamız bir avantaj,” diyor. “İşte bu yüzden kaynak koda doğrudan erişim çok önemli.”

Önleme programı posterleri, rozetleri ve sağlıkla ilgili diğer işaretleri üreten Prevention Partners, esi ERP uygulamalarını değiştirmeye karar verdiğinde yine özelleştirme yeteneği arzu ediyordu: Firma büyüdükçe, Windows tabanlı ERP yazılımı bununla baş edemiyordu; birçok hatayla beraber sistem güvenilirliğini yitirmeye başlamıştı. “Oracle, SAP ve Baan’ın bizim fiyat aralığımızın dışında olduğunu varsaydım,” diyor CTO Scott Rosa. Bu yüzden orta ölçekli pazarı hedefleyen satıcıları araştırdık.

Rosa bunların büyük satıcılardan daha ucuz olduklarını görmüş ancak lisans maliyetleri yüksekti; ve bunun dışında satın alındıktan sonra özelleştirme için daha da fazla para harcanabilirdi. “Kısıtlı bütçemizi lisanslama için harcamak istemedik,” diyor Rosa. Açık kaynak ERP sayesinde lisanslama ücretlerinden tasarruf sağlayarak, paraları ekstra özelleştirme çabalarına yönlendirebilirdi; böylece nihai olarak ticari bir yazılım maliyetine, daha iyi bir yapıya sahip olunabilecekti, diye ekliyor Rosa. Firma, üretim tarafı için açık kaynak WebERP yazılımını konuşlandırdı.

“Bana göre esneklik para demek,” diyor Rosa. Firmasının önceki ticari ERP sistemleriyle olan tecrübesi ona şunu açıkça gösterdi; kaynağı ne olursa olsun ERP yazılımı önemli oranda özelleştirme gayreti gerektiriyor.

“Boşlukları doldurmak için mevcut ERP’miz çevresinde bütün bir ekosistem kurmak zorundaydık,” diye hatırlatıyor. “Bütün işler, süreç içerisinde bir şekilde yazılımın dışına çıkıyor,”; yazılım ister ticari ister açık kaynak olsun, diyor Rosa ve ekliyor “bu sebeple eğer özelleştirmeye ihtiyacım varsa, bunu kendim yapacağım.”

Gerçekten de ERP’ye ilişkin olarak kontrol, CIO’ların önem listesinde maliyetlerin yanındaki yerini aldı. Açık kaynak topluluğu elbette bireysel kontrolü kendi kültürünün önemli bir bileşeni olarak değerlendiriyor.

Ecza endüstrisi için ham materyallen sağlayan üç yıllık Galencium firması ilk ERP sistemini 2006 yazında araştırdığında, özelleştirme ve kontrol anahtar ihtiyaçlardı. Firma iki ticari uygulamaya baktı (SAP Business-One ve Microsoft Dynamics) ama onların yerine açık kaynak ERP sistemi olan Openbravo’yu tercih etti. COO Erich Büchen’e göre “en önemli faktör Openbravo’nun diğer ikisine göre çok daha kolay özelleştirilebilmesiydi. SAP ve Dynamics yapabildikleri şeylerde çok daha katı; en azından danışmanlarının bunların yapabildiğini söyledikleri şeylerde.”

Herhangi bir ERP yazılımının kapsamlı bir özelleştirmeye ihtiyaç duyabileceği söz konusuyken (örneğin, Galenicum’un müşteri yönetimi ve lojistik partnerleriyle etkileşimi için) ticari yazılımları hiçbir avantaj sunmuyor, diyor Erich. Bu SAP’nin kulakları için keyifli bir müzik değil ancak Büchen yalnız da değil.

Perakende dağıtım firması Frilac, birbiriyle bağlantısı olmayan arka ofis uygulamalarını birleşik bir ERP paketiyle değiştirmeye karar verdiğinde, ERP sisteminin yetenekleri üzerindeki kontrolü sağlamak için Openbravo’yu seçmiş. “Bir açık kaynak yazılım sisteminin anlamı bize tam kontrol sağlaması; bize uygun özelleştirmelerle, ürünü geliştirenlerin herhangi bir kısıtlaması olmaksızın, yazılım özel ihtiyaçlarımıza göre adapte edildi,” diye konuşuyor Frilac’ın satış direktörü Carlos Villanueva.

Esnek Destek Sistemi
Orta ölçekli pazar CIO’ları destek seçenekleri hakkında gerçekçi olmak zorunda; ve sadece maliyetlerin yönetimi ihtiyacı yok aynı zamanda tehlike anında birkaç kaçış kapısı bulundurma gereksinimi de var. Bunlar gibi açık kaynak ERP’yi adapte edenleri çeken konulardan bir tanesi esneklikti. Bununla kendi gelişi ve bakım ihtiyaçlarını da destekleyebiliyorlardı.

“Eğer danışmanlardan bir tanesi işe yaramıyorsa, değiştirmek kolay,” diyor Büchen. “Eğer servisten memnun değilsek kolaylıkla tedarikçileri değiştirebildik,” diye tekrarlıyor Villanueva. Rosa ise, “Bana neleri yapabileceğimi söyleyen özel herhangi bir satıcıya bağlı değilim.” diye ekliyor.

Küçük işletmeler genellikle küçük IT personeline sahip olduğundan (bazen sadece birkaç geliştirici, az sayıda ağ ve masaüstü destek çalışanı) endüstrileri içinde özelleşmiş IT danışmanlarıyla çalışıyorlar. Küçük firmalar sıklıkla, kendilerinin diğer yazılımlarını destekleyen aynı bağımsız danışmanlıklara yönelebildiğinden, bu açık kaynak yazılımlarının benimsenmesini kolaylaştırıyor.

İşte Vertex’de gerçekleşen durum böyleydi; onlar açık kaynak yazılım kullanımını tavsiye eden danışmanı tercih ettiler. Ya da kendi uygulamalarını özelleştirmek için açık kaynak projesinin ticari koluna yönelebilirler; böylelikle geliştirici takımın yazılımı ayrıntılı biçimde bildiğinden emin olurlar. Bu da Galenicum tarafından seçilen yaklaşım. Ancak bu durumda dahi, danışmanlıkla aradaki ilişkinin bir rolü vardı: Çünkü Openbravo ve Galencium’um her ikisi de İspanyol firmalarıydı. “Onları biliyorduk,” diyor Büchen.

“Gerçek şu ki bütün işi (ERP konuşlandırmada) yapan insanlar şirket içindeki takımlar ya da sistem entegratörleri; ticari yazılım satıcıları değil,” diyor pazar araştırma firması The 451 Group’da kurumsal yazılımlar bölümünden kıdemli analist Martin Schneider. “Açık kaynağın mevcudiyeti, değer zinciri içindeki bağlantı kopukluğunu işaret ediyor,” diyor ve ekliyor, “SAP’nin, onunki kadar büyüğünü yapması mucize gibi bir şey; onlar sadece iskelet satıyorlar.”

Diğer taraftan, açık kaynağa güvenen herhangi bir kimse, ne tür destek mekanizmalarının var olduğunu anlamalı, diyor TDS (Alperin’in kullandığı entegratör) yöneticilerinden Peter Bohnert. Örneğin, bazı projeler (Compiere ve Openbravo gibi) servisler bölümü yer alırken diğerlerinde bu yok (Apache Open For Business gibi). Bununla birlikte hepsinde, destek sağlayan bağımsız danışmanlar var.

Future Outlook
Analistler, açık kaynak ERP’nin önümüzdeki yıllarda ne kadar yaygın bir biçimde çekici olacağı konusunda bölünmüş durumdalar. Tüm ERP evreni dikkate alındığında, az sayıda firma açık kaynak ERP yazılımına geçti. En çok kabul gören ve en fazla hayatta alan proje olan Compiere dahi çoğunlukla kendi ticari yazılımlarını önemli oranda özelleştiren firmaları çekiyor; bunlar aynısını açık kaynak yazılıma yapma eğilimindeler, diyor Forrester’dan Hamerman. (Konuşlandırma hakkında çok az veri var çünkü yazılım normal satış kanalları üzerinden lisanslanmıyor.)

“Firmaların büyük çoğunluğu, teknik destek ve uyumluluk uğruna sistemi yönetmek için satıcıyı tercih ediyor,” diyor Hamerman. Hamerman, standardı korumak için açık kaynak yerine bu yaklaşımın tercih edileceğini düşünüyor.

Açık kaynaklı çözümleri ilk uygulayanların çoğu küçük firmalar. “Açık kaynak çözümleri birçok geliştiricinin ilgisini çekmiş (dolayısıyla ona yöneliyorlar)”, diyor PTRM Management Consultants yöneticilerinden Timothy Burks. “Fakat bu geliştiriciler tipik olarak, riske karşı daha fazla duyarlı olan ve kariyerlerini tehlikeye atmak istemeyen CIO’lara ve CFO’lara rapor veriyor; dolayısıyla açık kaynak çözümlerinin ticari alanda hızlı bir çıkış yapması pek olası değil.” Burks, küçük firmaların bu riski almaya daha fazla istekli olacağını bekliyor.

Diğer taraftan Gartner araştırma direktörü Laurie Worster, firmaların çok dikkatli oldukların düşünmüyor. “Bugün, açık kaynak konuşlandırma anlamında ERP listenin alt sıralarında,” diyor. Ancak büyüme yolunda. Yakın zamanda Gartner’ın açık kaynağın herhangi bir formunu halihazırda kullanan ya da kullanmayı düşünen firmalar arasında yaptığı araştırmaya göre, bugün yüzde 12 açık kaynak ERP kullanıyor. Ve yüzde 14 gelecek 12 ay içerisinde bunu gerçekleştirmeyi planlıyor. Açık kaynak ERP, ERP birleşim dalgası (çoğunlukla Oracle, Microsoft ve Infor tarafından yapılan şirket satın almaları) sayesinde giderek daha fazla ilgi çekebilir, diyor Laurie.

“SAP ve bu kişiler orta ölçekli pazara hizmet vermiyor; onlar müşterilerin ihtiyacından daha fazla fonksiyonelliği, karşılayamayacakları bir ücretle sunuyor,” diye konuşuyor ve şunları ekliyor, “ancak açık kaynak ihtiyaçları karşılıyor.” Ve açık kaynak diğer birçok kurumsal uygulamada kendisini kanıtladı.

“Açık kaynak daha çok yaygınlaşacak,” diyenlerden biri The 451 Group’tan Schneider. “Eski SAP R3 ve Oracle Financials sistemlerini Version 11’den öncesini kullananlar birkaç yıl içerisinde (SAP’nin) Netweaver’ına ve (Oracle’ın) Fusion’una (middleware platformları) bakıyor olacak ve “Sizin middleware’inizi istemiyoruz” diyecekler, diye öngörüyor. Bu açık kaynak ERP için ciddi görünümlü bir kapı açıyor.

ERP’nin Üç Büyüğü
Bugün en azından beş adet açık kaynak ERP projesi mevcut ama analistler bunlardan sadece üçünün (Compiere, Open For Business ve Openbravo) ivme kazandığını sözlüyor. Yaş sırasına göre:

Compiere: 1999’da başlayan bu proje en çok benimsenen ve “önemli oranda fonksiyonellik kazanan” çalışma diyor Forrester Research analistlerinden Paul Hamerman. Compiere’in özellikle satış, CRM ve perakende kullanımları için uygun ancak üretim için atölye yönetimi yeteneklerinden yoksun olduğunu söylüyor The 451 Group analistlerinden Martin Schneider.

Open For Business: Apache grubu projelerinin bir bölümü olarak ilk versiyon 2005’te çıkarıldı. Transitional Data Services yöneticilerinden Peter Bohnert’e göre o özellikle online işler için daha uygun.q

Openbravo: İlk kez 2006’da görülen Openbravo, özel bir tür endüstriyi hedeflemek yerine özelleştirme için tasarlandı. Web tabanlı olduğundan uzak ofisleri ve seyahat eden yöneticileri bulunan firmalar konuşlandırma ve müşteri yönetimini basitleştirmek için browser tabanlı erişim sağlayabiliyor. Bunlar Galenicum’un COO’su Erich Büchen’i kazanana nitelikler.

Daha az kabul gören açık kaynak ERP projeleri arasında WebERP ve ERP5 yer alıyor. Birkaç ERP uygulamasına sıklıkla açık kaynak gözüyle bakıldığını ama öyle olmadıklarına dikkat edin: Üreticilere dönük itibar gören bir ticari uygulama olan OpenMFG, lisanslı kullanıcıların kodlara erişip kendilerine göre değiştirebilmelerine izin veriyor, ancak kodlar dağıtılamıyor. Ücretsiz bir ERP uygulaması olan Tiny ERP, ne lisansa sahip ne de kodlarına erişim imkanı mümkün.

Birleşme Çılgınlığı
2002’den bu yana, ticari satıcıların rakiplerini yutma yoluna gitmesi nedeniyle ERP satıcı seçenekleriniz azaldı. Bu gelişmelerin ardından oyunun hayatta kalanları olarak SAP, Oracle, Infor, Microsoft ve Lawson Software’i dikkate alabilirsiniz:

• SAP, Factory Logic’i satın aldı.
• Oracle, JD Edwards, PeopleSoft ve Siebel Systems’i satın aldı.
• Infor, Extensity, GEAC, Infinium, Lilly Software, Mapics, Marcam, Mercia Software ve SSA Global’ı satın aldı; SSA, Baan, Epiphany, Max International ve Provia Software’i satın aldı.
• Microsoft, Axapta, Great Plains Software, Navision ve Solomon’u satın aldı.
• Lawson, Intentia’yı satın aldı.
• QAD, Precision Software’i satın aldı.
• Intuitive Manufacturing Systems, Relevant Business Systems ve SupplyWorks’ü satın aldı.