01 Aralık 2009
Bulut Bilişimi söz konusu olduğunda “Ortada henüz bir şey yok ama bütün BT sektörünü kurtanacak gelişme!" demeyi adet edindik.

Sadece ben değil, bu konuda dinlediğim, okuduğum hemen herkes, biraz ihtiyatla da olsa, bulut bilişiminin çok önemli bir gelişme olduğunda hemfikir.

Hafta içinde Sanal Kurs www.sanalkurs.net tarafından Boğaziçi Üniversite’nde gerçekleştirilen bir etkinlikte bana ayrılan konu da bulut bilişimi idi; ele aldığımız başlık da bu çerçeveye giren üç yeni hizmet türü idi. Orada da söze “Ortada bir şey yok ama...” diye başladım. Bunun başlıca sebebi, bulut bilişiminin nihai evresi olan Hizmet Olarak Yazılım (Software-as-a-Service/SaaS) gerçekleştiği halde, ilk iki evre, Hizmet Olarak Donanım (Infrastructure-as-a-Service/IaaS) ve Hizmet Olarak Platform (Platform-as-a-Service/PaaS) alanında henüz elle tutulur bir gerçekleşme olmaması, Fakat bu tablo hızla değişiyor. Amazon.com’un sınırlı girişimine ve Microsoft’un Azure ile ilgili duyurularına, Fujitsu’nun hafta içinde Tokyo ve Münih’te yaptığı açıklama, bulut bilişiminin tahminlerden çok önce gerçek olacağını ortaya koyuyor.

Fujitsu’nun açıklamasında, IaaS modelinin, donanımın, bugüne kadar olduğu gibi, ancak amorti edilebilen bir sabit sermaye harcaması konusu olmaktan çıkıp muhasebede carî harcamalara aktarılmasına imkan sağladığı belirtiliyor. Daha önce de belirtmeye çalıştığım gibi, işimiz muhasebecilik değilse veya mühendislikten sonra MBA yapmadıysak, bu iki harcama kaleminin arasındaki farkın, bugünkü küçülen ekonomiler ortamında, en kalıcı sandığımız firmaların birbiri ardına kepenkleri indirdiği uluslararası çerçevede, bir firmanın ölüm veya kalımını sağlayacak kadar önemli olduğunu bilmeyebiliriz. Sermaye harcamalarının firmaların vergi matrahından düşülmesi, carî harcamalara göre daha kısıtlı; özellikle içinde bulunduğumuz ekonomik koşullarda olduğu gibi firmaların gelir akışında önemli düşüşler olan zamanlarda, sermaye harcamalarının carî harcamalara aktarılması, serbest piyasa ekonomisinin geçerli olduğu hemen her ülkede firmaların nakit durumunu düzeltebilecek bir olanak sağlıyor. IaaS’ın BT endüstrisine sağlayacağı kazancın ve talebin o kadar yüksek olacağı sanılıyor ki, örneğin Microsoft, kendi kuracağı IaaS şirketi için gerkli ekibin ABD ve Kanada’dan karşılanamayacağını düşünerek, Amerikan hükumetinden Hindistan, Pakistan ve diğer teknolojik eğitim verilmiş genç nüfusu yüksek ülkelere tahsis edilen H1 vizesi kotasının arttırılması için harekete geçti bile. Bu uygulamada, donanım kullanıcının malı olmadığı gibi, donanımın tümünü hergün 24 saat süreyle kiralamak ve 24X7 bakımını ve gözetimini yapmak zorunda değilsiniz; donanım, çok-müşterili mimari (multi-tenant architecture) adı verilen bir tarzda çalışıyor.

Bulut bilişiminin kullanıcı firmalar için en büyük tasarruf alanı ve IT kadroları için en büyük istihdam imkanı, SaaS firmaları olacak. Diyelim ki bugün bir Web siteniz var ve bunun için bir içerik yönetim sistemi satın aldınız veya kendi dahilî IT bölümünüze yazdırdınız. Bu yazılımın güncel halde tutulması, yeni ihtiyaçlar karşısıda yeni bölümler eklenmesi sizin sorumluluğunuzda demektir. Aylar olabilir ki, bu yazılıma yeni bir işlev eklenmesi gerekmez; fakat siz yazılımcı ekibinizi aynen korumaya devam edersiniz. Yazılımın bir hizmet olarak edinilmesi, sizi bu harcama kaleminden de kurtarmayı vaad ediyor.
Bir diğer önemli istihdam ve tasarruf alanı, bilişim platformunu hizmet olarak sunan PaaS firmaları olacak. Bu kurumlar, müşterilerini, belirli işletim sistemlerini veya uygulama paketlerini satın almaktan kurtaran, bunları hizmet olarak sunan ve kullanıldığı oranda ücret isteyen firmalardır. Diyelim ki sizin Web sunucunuzda sadece HTML hizmeti olması gerekiyor. Oysa bugün bir Web sunucusu kurduğunuzda hiç kullanmayacak bile olsanız, PHP veya Java yorumlayıcısının da bedelini ödemek zorundasınız. Eğer sizin işinizin gerektirdiği platformda Flash kullanılmayacaksa, neden Flash sunucusu 24X7 çalışıyor ve siz bunun için bir bir bedel ödüyorsunuz? Platform da artık çok-müşterili mimariye sahip olacak.