Katrina Kasırgası’nın ardından yaklaşık 2 yıl geçmesine rağmen hem Northrop Grumman Corp. hem de çalışanları yaraları sarmaya devam ediyor. Northrop halen sigorta hakları için görüşüyor ve Gulf Coast tesislerindeki projeler üzerinde çalışmaya devam ediyor. ‘Şu anda bile restorasyon faaliyetleriyle uğraşıyoruz’ diyor paylaşımlı servis operasyonları grup direktörü Ken Lehman.

Northrop Grumman’ın Ship Systems bölümü için çalışan ilişkileri direktörlüğü yapan Anita Logan, felaketin üçüncü gününde başka hiçbir gidecek yeri olmayan çalışanları bulmak üzere işe geri dönmüştü. Tersanede ofislerinin tamamen yok olduğunu gördüler. Diğer binalar ayakta duruyordu ancak yaşanabilir durumda değillerdi. İnsanların karşı karşıya kaldığı çalışma şartlarını tahmin etmenin zor olduğunu söylüyor. ‘Nerede boşluk bulursanız orada çalışıyordunuz. Sular akmıyordu. Havalandırma ve klima yoktu. 38 derecenin üzerinde bir sıcaklık vardı’ diye konuşuyor.

Logan’ların binaları iptal olduğundan o ve çalışanları geçici olarak dışarıda çalışıyordu. ‘Birisinin şemsiyesi altında, dışardaydık. İnsanlar katlanır sandalyelerden getirmişti. Masalarımızdan bazıları kabloların üzerine sarılı geldiği makaralardan oluşuyordu,’ diyor. Çalışanlardan biri karavanını getirmişti.

İlk birkaç gün zarfında bölgedeki şartlar çok zordu ancak Barbara Harris ve ailesinin kasırganın yüksek kesimlerinde karşı karşıya kaldıkları katıksız dehşetle karşılaştırıldığında hiçbir şeydi. Northrop Grumman’ın IT bölümünde program yöneticisi olan Harris fırtınayı, yerin 3 metre üstünde, sütunlar üzerine oturtulmuş olan evinde karşılamaya karar verdi. Fırtınanın doruğunda, sular evinin içinde göğüs hizasına kadar yükseldi, kocası ve oğlu daha yüksek bir yer bulmak üzere bir pencereden dışarı doğru yüzdü.

‘Güçlü rüzgarlar ve yükselen suyun sahip olduğum her şeyi mahvettiğini izlerken güvensizlik durumu yaşıyordum ve hatırladığım kadarıyla şu ana kadar bu denli çaresiz hissetmemiştim; evimdeki eşyaların zarar görmesini engellemek ya da korumak için elimden hiçbir şey gelmiyordu.’

Evden çıkmaya hazırlanırken, Harris yanına alabileceği birkaç şeye karar vermeliydi. ‘Bir yandan her şeyi kaybetme gerçeği zihnimi zorlarken, en azından çocuklarımın bazı küçük fotoğraflarını kurtarmam gerektiğini biliyordum. Ayrıca parayla tekrar yerine konamayacak kadar değerli bazı çok özel mücevherlerim vardı. Bunların hepsini bir Ziploc poşet içine koydum,’ diye konuşuyor. O ayrıca pencereden yüzerek dışarı, fırtınanın içine çıkmadan önce laptop ve BlackBerry’sini de aldı.

‘Dışarı yüzmeye başladığımda evimin bulunduğum bölümünde yaklaşık olarak 4 metre su vardı ve çok hızlı bir şekilde yükseliyordu.’ Fırtına sona ermeden önce suyun 5 metre yüksekliği aştığını tahmin ediyor. ‘Kasırganın şiddetli rüzgarları ve kabaran sulara karşı yüzüyorduk; gerçekten büyük bir mücadeleydi.’ diye anlatmaya devam ediyor Harris.

Harris ve kocası fırtına içinden 1.5 kilometre kadar yüzdüler ve bir araba garajına sığındılar; burası rüzgarlara açıktı çünkü kapıları uçup gitmişti. ‘Sığındığımız garaj evimden 1.5 km kadar uzaktaydı. Burası fırtınalar sırasında arabalarımızı çektiğimiz yerdi; çünkü sular hep yükseliyor ve arabaların da yükselen sulardan korunması gerekti. Ancak bu sefer korunamadılar’. Fırtınanın dinmesini burada beklerken Harris boynuna kadar suyun içindeydi; fırtına etkisini tamamen yitirene kadar bu halde yaklaşık beş saat beklediler. Daha sonra, birileri bizi alıp güvenli bir yere götürünceye kadar, tahminen 2 km daha suyun içinde güçlükle ilerledik.’

Felaketin Kıyısında
Firma: MacLean, Virginia’daki Northrop Grumman Information Technology, 30 milyar dolarlık bir savunma yüklenicisi olan, Los Angeles merkezli Northrop Grumman Corp.’un bir birimi. Northrop Grumman’ın Pascagoula, Mississippi merkezli Ship Systems bölümü, Amerikan Donanması ve diğer müşterilerine gemi yapımı ve filo desteği sunuyor.

Proje: Firmanın Pascagoula’daki 18 bin çalışanlı Ship Systems operasyonunda veri merkezinin, ağların ve son kullanıcı ekipmanlarının yeniden kurulması.

Proje Liderleri: Tom Shelman, CIO; Ken Lehman, grup direktörü, paylaşımlı servis operasyonları; Jim Morales, kurumsal altyapı hizmetleri direktörü

29 Ağustos 2005 tarihinde, Mississippi, Ocean Springs’deki evinde sular yükselirken Barbara Harris bazı önemli nesnelerle tahliyeye hazırlanıyordu: Birkaç fotoğraf, mücevherler, bir dizüstü bilgisayar ve BlackBerry’si. Bunların hepsini bir Ziploc poşet içine yerleştirdi ve dikkatli bir biçimde soğutucu içerisine sıkıştırdı. Sonra yüksek bir yer bulmak üzere pencerenin içinde yüzerek Katrina Kasırgası’nın içine girdi. Harris, durumu ‘Neler yaşadığımız ve nerede olduğumuz hakkında birileriyle iletişim kurmam gerektiğini bildiğimden BlackBerry’yi yanıma aldım,’ sözleriyle aktarıyor.

Northrop Grumman’ın IT bölümünde program yöneticisi olan Harris, sonunda metin tabanlı mesajlarına kavuşmuştu. Bunlar, savunma yüklenicisinin Dallas’taki merkezinde CIO Tom Shelman ve paylaşımlı servisler grup direktörü Ken Lehman’a güney Mississippi’deki sahada durumun ayrıntılarını belirten ilk mesajlardı; burası daha sonra kurtarma faaliyetleri için acil durum komuta merkezi halini aldı. Ancak 24 saat içerisinde elektrik, hücresel ve karasal telekomünikasyon altyapısı çalışmaz haldeydi; Shelman ne Pascagoula’daki Northrop Grumman Ship Systems veri merkezinin durumunu ne de orada çalışan 13 bin 500 çalışanın sağlığı ve güvenliği hakkında bir bilgiye sahip değildi. Takip eden saatlerde IT kurtarma faaliyeti olarak başlayan şey personel kurtarma faaliyetine dönüşmüştü. ‘Öncelikle çalışanlarımızı bulmak bizim 1 numaralı önceliğimiz,’ diyor Shelman.

Ertesi sabah itibariyle, Pascagoula ile iletişim imkanı olmaksızın, Lehman özel bir jetle Altyapı Hizmetleri Direktörü Jim Morales’i bölgeye gönderdi. ‘Bir sırt çantası, uydu telefonları ve bir çift walki-talkie’si vardı,’ diyor Lehman.

Bu çaptaki bir felaket en iyi ticari kurtarma planlarını tersine çeviriyor. Ancak, dünyanın önde gelen IT liderlerinden Lehman ve Shelman, Katrina Kasırgası sırasındaki günlerde, haftalarda hatta takip eden aylarda şunu öğrendi; çalışanların hayatlarının korunması ve işle ilgili operasyonların devamlılığını sağlamak felaket kurtarmalarında (ve hayatta kalmada) etkili dersler sağlıyor.

1-Yedekleme Alanlarını İşaretleyin Pascagoula’ya ulaştığında Morales karşılaştığı durum yüzünden şoka uğramıştı. Tersanenin veri merkezi binası, içindeki 300 sunucu, ilgili ağ ve depolama alan ağı ekipmanlarıyla birlikte yıkılmıştı. Diğer birçok ofis binaları çoğunlukla yerli yerinde duruyordu ancak 8 metre derinliğindeki su her şeyi yutmuş, telefon sistemlerini, IT ekipmanlarını harap ederek binaları yaşanmaz hale getirmişti. New Orleans’ın hemen dışında, Avendale’deki yedekleme tesisi yapısal olarak zarar görmemişti, ancak elektrik ya da çalışanlar olmaksızın bir işe yaramıyordu. ‘100 mil ötede güvende olabileceğini tahmin ederdiniz’, diyor Lehman.

Forrester Research Inc.’de analist olan Stephanie Balaouras bunun yaygın bir yanlış anlama olduğunu belirtiyor. ‘İşletmeler kısa mesafeleri sever,’ diyor. Çünkü mesafe maliyeti ve gecikmeyi artırır. Ancak yedekleme, üretim veri merkezinin yer aldığı aynı tehdit bölgesinde olmamalıdır.

2-Tedarikçilerle Bağlantı Kurun
İlk değerlendirme sonrasında, Lehman’ın ekibi Pascagoula veri merkezini Dallas’ta yeniden konuşlandırma kararını verdi. Hemen firmanın çalıştığı satıcılar arandı ve Dallas’la Pascagoula sahaları arasındaki 1Gbit/sn OC12 devresi dahil olmak üzere her şeyin yenilenmesi talebini ilettiler.

‘Bu bizim en ufak adımlarımızdan biriydi. Hemen sipariş vermek istedik ki bu sayede sıranın en başında olabilecektik,’ diyor Lehman. Ekipmanlar 48 saat içinde gelmeye başladı. Normalde gelmesi 90 gün alan OC12 devresi iki hafta içinde yerindeydi.

3-İnsanlarınızı Bulun
Morales, civarın tümüyle yerle bir olduğunu gördü; sadece beton kalıplar ve yüzme havuzları kalmıştı. ‘Olay teknolojiden insan kurtarmaya dönüşmüştü,’ diye konuşuyor. Bölgedeki durum hakkında Morales’le iletişim kurdukdan sonra Lehman, IT yardım masasını ve destekleyici sistemleri yeniden şekillendirdi; bunlar 24 saat aktif olacaklar, çalışanların bulunması ve güvende olduklarını, barınma ve diğer asli ihtiyaçları bildiren sinir merkezi fonksiyonu görevini göreceklerdi. Aynı zamanda bir izleme veritabanı da oluşturulmuştu.

‘Çağrı merkezlerinin amacını değiştirmek, şartlar söz konusu olduğunda gerçekten çok yaratıcı bir çalışmaydı’ diye konuşuyor Balaouras. Aynı zamanda büyük firmaların, Dialogic ya da MessageOne gibi satıcılardan resmi olay uyarı sistemlerini dikkate almaları gerektiğini de ekliyor. O zamandan sonra Northrop kendi kalıcı uyarı sistemlerini geliştirdi.

Çarşamba sabahı, Anita Logan, binasının yok olduğunu ve bilgisayarının da 7-8 metre ilerde yerde yattığını görmek üzere işine döndü. Ship Systems operasyonları için çalışan ilişkileri direktörlüğü yapan Logan, işe gelen insanların sadece üzerlerindeki elbiseleri olduğunu söylüyor. Bölgedeki IT çalışanları giysi, şişelenmiş su ve yiyecek dağıtımına yardım ettiğini söylüyor. ‘Beni gerçekten etkileyen şey şu ki onlar sadece teknolojiyi kurtarmadılar aynı zamanda giyinmemize de yardım ettiler. Çok fazlasını yaptılar,’ diyor Logan.

4-Bir Rehber Kişi Seçin
İş IT altyapısını yenilemeye geldiğinde, ‘sahip olduğumuz planlar pencereden uçtu gitti,’ diyor Lehman. Felaket planları vakumlu ortamlarda oluşturulmuştu ve yöneticiler gerçek bir felaket sonrasında sistemlerin yeniden kurulması için farklı bir öncelik sırasına sahip olduğunu gördüler.

‘Tüm bu öncelikleri yönetebilecek bir kişinin olduğundan emin olun,’ diye tavsiye ediyor Lehman. Rehber Morales, bölgedeki diğer yöneticilerle iletişim kuruyor ve bazı durumlarda, jeneratör gibi ekipmanları, sağlık ya da su pompalama tesisine elektrik sağlamak gibi daha kritik görevlere yönlendiriyordu.

12 Eylül itibariyle kritik IT sistemleri eksiksiz olarak çalışır hale gelmiş, tersane 6 bin 500 çalışan için yeniden açılmıştı. İş gücünden kalanın çoğu dört ila altı hafta içinde geri dönmüştü.

Lehman, Northrop Grumman’ın felaket kurtarma planlarını, sadece binaların değil aynı zamanda insanların da etkilenmeyeceği şekilde yeniden ele alındığını söylüyor. Sonuç itibariyle paylaşımlı hizmetler grubunun yaptığı işten gurur duyuyor. ‘İşe verilen değerin bilgisayarları bağlamaktan çok daha fazlası olduğunu gösterebildik,’ diye konuşuyor.

Kasırga Hızında Maaş Ödemesi
Pascagoula, Mississippi’de Katrina Kasırgası felaketi günlerinde, Northrop Grumman’ın maaş bordrosu sisteminin çalışır durumda olmasını sağlamak Ship Systems bölümündeki çalışanlar için kritikti. Birçoğu barınacak yer, yiyecek veya giyecek bulamamıştı. Ama ellerinde maaş çekleri vardı.

‘Sistemleri yeniden çalışır duruma getirmek işin kolay tarafıydı, diyor kurumsal altyapı hizmetleri direktörü Jim Morales. Northrop maaş bordro fonksiyonunu Dallas’a kaydırmış ve çekleri aynı hafta içinde Pascagoula’ya göndermişti.

Ancak maaş çeklerinin ellerinde olmasını pek bir anlamı yoktu. ‘Bankalar gitmişti. Burada tam bir mübadele sistemi geçerliydi. Bir dağıtım merkezine ihtiyacımız vardı,’ diyor Morales.

Northrop diğer yerel firmalarla ve civardaki acentelerle anlaşarak çalışanların kimliklerini göstererek çeklerini alabilmelerini ve nakde çevirebilmelerini sağladı. Maaş çeklerinin şehre getirilmesi silahlı eskortları gerektiriyordu; ki bu Pascagoula tersanesindeki Amerikan Donanması’ydı. Northrop Grumman’ın acil çağrı merkezini arayarak kontrol eden çalışanlar en yakın yere yönlendiriliyordu. ‘Paralarını aldıklarından emin olmak için biri sürü jimnastik yapmak gerekiyordu,’ diyor Morales.