Web 2.0 sizi de korkutuyor mu?
02 Mayıs 2008
Paris’in cezaevinden salıverilmesi mi yoksa Bush ve Putin’in Soğuk Savaşı durdurma görüşmeleri mı önemli haber?
Dünyanın hemen her ülkesinde klasik radyo-televizyon ve bunların İnternet sitelerinde bu iki haberin liste başı olmak üzere çapıştıkları saatlerde başlıca bilgi ve haber kaynağı İnternet olan milyonlarca genç için ana haber, Space.com sitesinin verdiği “Mars gezegeninde bulunan delik” ile ilgili haberi idi. Bu haber birkaç saat sonra yerini Interactive Advertising Bureau (IAB) ve PricewaterhouseCoopers LLP (PwC) firmalarının yaptığı İnternet’te reklam gelirlerini yılın ilk üç ayında (geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 oranında artarak) 5 milyar doları geçmiş olduğuna ilişkin habere bıraktı. Neden?
Yani neden klasik radyo-televizyon ve bunların İnternet siteleri ile başlıca haber kaynağı İnternet olan genç kesimin önemsedikleri haberler aynı değildi? Çünkü birincisi klasik (birincil) iletişim modeline dayanıyor, yani haberlerin önem dereceleri, bir takım editörlerin meslekî deneyimlerine ve kişisel tercihlerine göre belirleniyordu (ki kişilerin kişisel tercihlerinin oluşmasında ne gibi unsarların nasıl etkili olduğu hakkında hepimizin aşağı yukarı bir fikri vardır!); ikinci liste ise ikincil (alternatif) iletişim modeline göre, tüketicinin bizzat kendisi tarafından belirleniyordu. Eğer bu ikinci model hakkında aşağı yukarı bir fikriniz yoksa, korkarım siz nerede ne okuyacağınıza Digg’e bakarak karar vermiyorsunuz, demektir! (www.digg.com)
Eğer Digg hakkında fkriniz yoksa, sizin için instant messaging (anında mesajlaşma) konusunda hala AIM veya MSN-IM’de kalmış ve henüz Twitter’ı keşfetmemişsiniz demektir. Ve tabii bu durumda, Flickr’ı sadece fotoğraf paylaşılan bir site (www.flickr.com), Bittorent’i de bir takım gençlerin yasa dışı yazılım ve müzik paylaştıkları bir sistem (www.bittorrent.com) sayıyor olabilirsiniz.
Eğer durum bu ise, siz de CIO editörü Diann Daniel’in tabiriyle, (www.cio.com/article/115250) “Web 2.0’den korkan kurumsal yöneticilerden biri” olabilirsiniz; veya Web 2.0 ile tanışmanız, sizin için mutluluk verici bir gelişme olmayacak. Büyük kurumların yöneticileri neden Web 2.0’dan korkuyorlar? Çünkü, yapılan araştırmalara göre, kurumsal yöneticilerin büyük çoğunluğu, Web 2.0’ı “devrim” olarak görüyorlar! Oysa aynı zamanda yapılan diğer araştırmalar, YouTube kullananların yüzde 42’sinin 35 yaşından yukarı olduğunu gösteriyor. Büyük kurum yöneticilerinin “yaşlı başlı kişiler” oldukları varsayımı ne kadar doğrudur, bilinmez; ama bir taraftan bir editör grubunun değil, sadece kullanıcıların tercihleri ile önem sırası yükselen videoları seyreden kesimin, mesele içeğini de, önem sırasını da kullanıcıların belirlediği, temeli alışverişe ve özü veritabanlarını paylaşmaya dayanan Web 2.0’den korkmaları için gerek var mı?
Bu konuyu ele alıp, sizi Web 2.0 konusunda ne bildiğiniz ve bildikleriniz hakkında ne düşündüğünüzü irdelemeye davet etmemin sebebi, Web 2.0’nin oluşumunda önemli bir kilometre-taşı olan Akamai firmasının Kullanıcı Günü’ne katılarak, kurum temsilcilerinin ve belli başlı müşterilerin yaptıkları konuşmaları ve sunumları dinlemem ve izlemem oldu.
“Web İki Nokta Sıfır” deyimini mucidi Tim O’Reilly, bu devrimi kamuoyuna mal eden makalesinde (tinyurl.com/743r5), Akamai ile BitTorrent’i, birinci ve ikinci Web uygulamalarının zirve örnekleri olarak karşılaştırıyordu. Akamai, İnternet’te oluşan iş hacminin yüzde 80’ini elinde tutan, ancak sayı olarak ilgili firma ve kişilerin yüzde 20’sini oluşturan merkeze hitap ederken; BitTorrent, Internet’teki “işin” sadece yüzde 20’sini yapan ama buna karşılık sayıca yüzde 80’ini oluşturan “kuyruk” ile var olmuştu. Akamai, mevcut halka açık İnternet’in yanına kendi omurgasını kurmuş ve bunun ucuna bağladığı şebekeyi halka açık internete bağlayarak İnternet’te gecikme 0.500 milisaniye iken 0.02 milisaniye gecikme ve İnternet’te paket kaybı yüzde 16 iken yüzde 0 paket kaybı ile Microsoft’tan tutun Sony’ye, Citibank’tan tutun HP’ye, Mercedes’ten tutun IBM’e, Amerika Savunma Bakanlığı’ndan BBC’ye kadar hizmet sunmadığı “büyük” kurum kalmamıştı. Akamai’ın iş modeline göre büyüme, ancak omurgaya yeni hatlar ekleyerek ve yeni ülkelerde yeni sunucular kurarak sağlanabilirdi; çok masraflı ve dolayısıyla çok pahalı bir hizmet üretiliyordu. Buna karşılık BitTorrent, diğer bütün P2P-tabanlı kuruluşlar gibi kullanıcılarını sunucu olarak kullanmaya dayanan iş modeli ile tanındıkça daha çok kullanılıyor, kullanıldıkça daha çok yayılıyordu.
Sitesine reklam dağıttığı kurum ve kişilerin sayısı 2 bini geçince “zirveye çıktığını” ilan eden doubleClick’i her siteye reklam vermeyi mümkün kılan iş modeli ile Google nasıl bir kaç ay içinde tahtindın indirdi ise BitTorrent’i örnek alan sunucu modelinin de dünyada içerik dağıtımında bir numara olan Akamai’yı yerinden indirmesi gerekirdi. Ama öyle olmadı. Çünkü Akamai, Web 2.0’nin bir devrim değil, sadece yeni bir içerik sağlama modeli olduğunu görmüş ve bu ilkeye dayalı sitelerin de güvenli, çabuk ve çoğu zaman kullananın bulunduğu ülkede kaydedilmiş olarak dağıtılmak isteyeceklerini görmüştü.
Şimdi Web 2.0, Flickr gibi, Google gibi API paylaşarak, HTML etiketlerine başka işlevler yükleyerek veya kendi XML-tabanlı dilini geliştirerek genişleyen kurumların yanı sıra, iş modelinin belkemiği olan uygulama programını masaüstünden ve mahallî ağ’ından IP tabanlı dağıtılmış-sistem’e dönüştürmek isteyen ama İnternet’in zaten olan güvensizliğine, güvensizliği özünden kaynaklanan Ajax gibi yeni teknolojilerin eklediği ilave kargaşaya ne programını, ne ağını açmak istemeyen firmalar şimdi Akamai gibi, İnternet üzerinde güvenli özel yol (veya Virtual Private Network) sağlayan hizmet kuruluşlarına koşuyorlar. Örneğin Caterpillar veya 3M ya da Merck firmasının belki yüzbinlerce kullanıcısı, milyonlarca ziyaretçisi yok; ama her bir kullanıcının yaptığı bir işlemin değeri yüz milyonları buluyor. Ya da bir Amerikan Kanser Derneği’nin yıllık toplantısı günü açıklanan yeni araştırma özetlerini okumak isteyen kişi sayısı 5 bin borsa analizcisinden ibaret ama bu özetleri on dakika önce indirebilmek, ilgili borsacıya do
ğru ilaç şirketine yapacağı yatırımla belki milyarlar kazandırabilir veya kaybettirebilir.
Web 2.0 ile ilgili bir korku varsa o da sadece geç kalmaktan dolayı olmalıdır.
Paris’in cezaevinden salıverilmesi mi yoksa Bush ve Putin’in Soğuk Savaşı durdurma görüşmeleri mı önemli haber?
Dünyanın hemen her ülkesinde klasik radyo-televizyon ve bunların İnternet sitelerinde bu iki haberin liste başı olmak üzere çapıştıkları saatlerde başlıca bilgi ve haber kaynağı İnternet olan milyonlarca genç için ana haber, Space.com sitesinin verdiği “Mars gezegeninde bulunan delik” ile ilgili haberi idi. Bu haber birkaç saat sonra yerini Interactive Advertising Bureau (IAB) ve PricewaterhouseCoopers LLP (PwC) firmalarının yaptığı İnternet’te reklam gelirlerini yılın ilk üç ayında (geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 oranında artarak) 5 milyar doları geçmiş olduğuna ilişkin habere bıraktı. Neden?
Yani neden klasik radyo-televizyon ve bunların İnternet siteleri ile başlıca haber kaynağı İnternet olan genç kesimin önemsedikleri haberler aynı değildi? Çünkü birincisi klasik (birincil) iletişim modeline dayanıyor, yani haberlerin önem dereceleri, bir takım editörlerin meslekî deneyimlerine ve kişisel tercihlerine göre belirleniyordu (ki kişilerin kişisel tercihlerinin oluşmasında ne gibi unsarların nasıl etkili olduğu hakkında hepimizin aşağı yukarı bir fikri vardır!); ikinci liste ise ikincil (alternatif) iletişim modeline göre, tüketicinin bizzat kendisi tarafından belirleniyordu. Eğer bu ikinci model hakkında aşağı yukarı bir fikriniz yoksa, korkarım siz nerede ne okuyacağınıza Digg’e bakarak karar vermiyorsunuz, demektir! (www.digg.com)
Eğer Digg hakkında fkriniz yoksa, sizin için instant messaging (anında mesajlaşma) konusunda hala AIM veya MSN-IM’de kalmış ve henüz Twitter’ı keşfetmemişsiniz demektir. Ve tabii bu durumda, Flickr’ı sadece fotoğraf paylaşılan bir site (www.flickr.com), Bittorent’i de bir takım gençlerin yasa dışı yazılım ve müzik paylaştıkları bir sistem (www.bittorrent.com) sayıyor olabilirsiniz.
Eğer durum bu ise, siz de CIO editörü Diann Daniel’in tabiriyle, (www.cio.com/article/115250) “Web 2.0’den korkan kurumsal yöneticilerden biri” olabilirsiniz; veya Web 2.0 ile tanışmanız, sizin için mutluluk verici bir gelişme olmayacak. Büyük kurumların yöneticileri neden Web 2.0’dan korkuyorlar? Çünkü, yapılan araştırmalara göre, kurumsal yöneticilerin büyük çoğunluğu, Web 2.0’ı “devrim” olarak görüyorlar! Oysa aynı zamanda yapılan diğer araştırmalar, YouTube kullananların yüzde 42’sinin 35 yaşından yukarı olduğunu gösteriyor. Büyük kurum yöneticilerinin “yaşlı başlı kişiler” oldukları varsayımı ne kadar doğrudur, bilinmez; ama bir taraftan bir editör grubunun değil, sadece kullanıcıların tercihleri ile önem sırası yükselen videoları seyreden kesimin, mesele içeğini de, önem sırasını da kullanıcıların belirlediği, temeli alışverişe ve özü veritabanlarını paylaşmaya dayanan Web 2.0’den korkmaları için gerek var mı?
Bu konuyu ele alıp, sizi Web 2.0 konusunda ne bildiğiniz ve bildikleriniz hakkında ne düşündüğünüzü irdelemeye davet etmemin sebebi, Web 2.0’nin oluşumunda önemli bir kilometre-taşı olan Akamai firmasının Kullanıcı Günü’ne katılarak, kurum temsilcilerinin ve belli başlı müşterilerin yaptıkları konuşmaları ve sunumları dinlemem ve izlemem oldu.
“Web İki Nokta Sıfır” deyimini mucidi Tim O’Reilly, bu devrimi kamuoyuna mal eden makalesinde (tinyurl.com/743r5), Akamai ile BitTorrent’i, birinci ve ikinci Web uygulamalarının zirve örnekleri olarak karşılaştırıyordu. Akamai, İnternet’te oluşan iş hacminin yüzde 80’ini elinde tutan, ancak sayı olarak ilgili firma ve kişilerin yüzde 20’sini oluşturan merkeze hitap ederken; BitTorrent, Internet’teki “işin” sadece yüzde 20’sini yapan ama buna karşılık sayıca yüzde 80’ini oluşturan “kuyruk” ile var olmuştu. Akamai, mevcut halka açık İnternet’in yanına kendi omurgasını kurmuş ve bunun ucuna bağladığı şebekeyi halka açık internete bağlayarak İnternet’te gecikme 0.500 milisaniye iken 0.02 milisaniye gecikme ve İnternet’te paket kaybı yüzde 16 iken yüzde 0 paket kaybı ile Microsoft’tan tutun Sony’ye, Citibank’tan tutun HP’ye, Mercedes’ten tutun IBM’e, Amerika Savunma Bakanlığı’ndan BBC’ye kadar hizmet sunmadığı “büyük” kurum kalmamıştı. Akamai’ın iş modeline göre büyüme, ancak omurgaya yeni hatlar ekleyerek ve yeni ülkelerde yeni sunucular kurarak sağlanabilirdi; çok masraflı ve dolayısıyla çok pahalı bir hizmet üretiliyordu. Buna karşılık BitTorrent, diğer bütün P2P-tabanlı kuruluşlar gibi kullanıcılarını sunucu olarak kullanmaya dayanan iş modeli ile tanındıkça daha çok kullanılıyor, kullanıldıkça daha çok yayılıyordu.
Sitesine reklam dağıttığı kurum ve kişilerin sayısı 2 bini geçince “zirveye çıktığını” ilan eden doubleClick’i her siteye reklam vermeyi mümkün kılan iş modeli ile Google nasıl bir kaç ay içinde tahtindın indirdi ise BitTorrent’i örnek alan sunucu modelinin de dünyada içerik dağıtımında bir numara olan Akamai’yı yerinden indirmesi gerekirdi. Ama öyle olmadı. Çünkü Akamai, Web 2.0’nin bir devrim değil, sadece yeni bir içerik sağlama modeli olduğunu görmüş ve bu ilkeye dayalı sitelerin de güvenli, çabuk ve çoğu zaman kullananın bulunduğu ülkede kaydedilmiş olarak dağıtılmak isteyeceklerini görmüştü.
Şimdi Web 2.0, Flickr gibi, Google gibi API paylaşarak, HTML etiketlerine başka işlevler yükleyerek veya kendi XML-tabanlı dilini geliştirerek genişleyen kurumların yanı sıra, iş modelinin belkemiği olan uygulama programını masaüstünden ve mahallî ağ’ından IP tabanlı dağıtılmış-sistem’e dönüştürmek isteyen ama İnternet’in zaten olan güvensizliğine, güvensizliği özünden kaynaklanan Ajax gibi yeni teknolojilerin eklediği ilave kargaşaya ne programını, ne ağını açmak istemeyen firmalar şimdi Akamai gibi, İnternet üzerinde güvenli özel yol (veya Virtual Private Network) sağlayan hizmet kuruluşlarına koşuyorlar. Örneğin Caterpillar veya 3M ya da Merck firmasının belki yüzbinlerce kullanıcısı, milyonlarca ziyaretçisi yok; ama her bir kullanıcının yaptığı bir işlemin değeri yüz milyonları buluyor. Ya da bir Amerikan Kanser Derneği’nin yıllık toplantısı günü açıklanan yeni araştırma özetlerini okumak isteyen kişi sayısı 5 bin borsa analizcisinden ibaret ama bu özetleri on dakika önce indirebilmek, ilgili borsacıya do
ğru ilaç şirketine yapacağı yatırımla belki milyarlar kazandırabilir veya kaybettirebilir.
Web 2.0 ile ilgili bir korku varsa o da sadece geç kalmaktan dolayı olmalıdır.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Henüz yorum yapılmamış.